ظرفيّت و گستردگى زمين زمين علاوه بر ذلول و رام بودن داراى ظرفيّت كافى است و مىتواند پاسخگوى نياز مردم جهان باشد : « أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفَاتاً * أَحْيَاءً وَأَمْوَاتاً » « 1 » آيا زمين را مركز اجتماع انسان‌ها قرار نداديم ، هم در حال حياتشان و هم پس از مرگشان . به جهت گستردگى زمين ، همهء نيازمندىهاى بشر در آن پيش‌بينى شده است : « وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنبَتْنَا فِيَها مِن كُلِّ شَيْءٍ مَوْزُونٍ * وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيَها مَعَايِشَ » « 2 » و زمين را گسترش داديم و در آن ، كوه‌هاى ثابتى افكنديم و در آن از هر چيزى به مقدار معين و هماهنگ رويانديم و براى شما وسائل زندگى قرار داديم . ضرورت عمران و آبادانى از آنچه گفتيم روشن شد كه زمين براى عمران و آبادانى شايستگى طبيعى دارد و خداوند آن را به صورت گسترده ، كافى و آماده براى خدمت به افراد بشر قرار داده است ، تنها نياز به نيرويى دارد كه استعداد آن را به فعليّت برساند . از اين‌رو ، انسان مأمور مىشود كه در احياى آن بكوشد و اين مأموريت افزون بر زبان « تكوين » با زبان تشريع نيز بيان شده است ؛ حضرت صالح عليه السلام خطاب به قوم خود كه راه عصيان پيش گرفته بودند ، فرمود : « . . . يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُم مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنشَأَكُم مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيَها فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ » « 3 » اى قوم من ، خدا را بپرستيد . شما را جز او خدايى نيست ، اوست كه شما را از زمين پديد آورده است . از شما خواسته كه آبادش كنيد . پس از او آمرزش خواهيد و به سوى او بازگرديد ، زيرا

--> ( 1 ) . مرسلات ( 77 ) ، آيات 25 - 26 . ( 2 ) . حجر ( 15 ) ، آيات 19 - 20 . ( 3 ) . هود ( 11 ) ، آيهء 61 .